Arka Plan: Tütün kullanımı önlenebilir hastalık ve ölümlerin başlıca nedenlerinden biridir. Gençler arasında artan e-sigara kullanımı ise yeni halk sağlığı sorunları yaratmaktadır. Geleceğin hekimleri olan tıp öğrencilerinde tütün kullanımı, bağımlılık ve psikolojik etkilerinin incelenmesi önemlidir. Bu çalışmada tıp öğrencilerinde tütün ve e-sigara kullanım sıklığının belirlenmesi, ilişkili faktörlerin incelenmesi ve bağımlılık ile depresyon durumlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.

Yöntemler: 2025 yılında Gülhane Tıp Fakültesi öğrencileri (n=496) arasında kesitsel anket uygulanmıştır. Anket; sosyodemografik özellikler, tütün ve e-sigara kullanımı, öz-bildirim bağımlılık durumu ve Beck Depresyon Envanteri’ni içermiştir. Verilerin analizinde sayısal değişkenler için Student’s t-testi veya Mann–Whitney U testi; kategorik değişkenler için ise Pearson ki-kare, Yates düzeltmeli ki-kare ve Fisher’s exact test kullanılmıştır. Tütün kullanımıyla ilişkili bağımsız belirleyicileri saptamak amacıyla çok değişkenli ikili lojistik regresyon analizi uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.

Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 22,6 yıl olup %50’si erkektir. Öğrencilerin %26’sı tütün, %5,2’si e-sigara kullanmaktadır. En sık kullanılan ürünler sigara (%98.4) ve e-sigara (%20.2) olmuştur. Tütün kullanımı erkeklerde, yüksek BKİ’ye ve ailede tütün öyküsüne sahip olanlarda daha yüksektir. Tüm tütün kullanıcıları kendilerini bağımlı olarak tanımlamıştır. E-sigara kullanımında en sık neden hoş tat ve sigarayı bırakma isteği olmuştur. Kronik hastalık oranı e-sigara kullanıcılarında daha yüksektir. Depresyon puanları minimal düzeyde olup gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır.

Sonuçlar: Tütün ve e-sigara kullanımı tıp öğrencileri arasında yaygındır ve çeşitli sosyodemografik faktörlerle ilişkilidir. Yüksek bağımlılık oranı, nikotinin güçlü bağımlılık yapıcı özelliğini göstermektedir. E-sigara güvenliğine dair yanlış algılar, önleyici stratejiler, üniversite temelli tütün kontrol programları ve tıp eğitimine bağımlılık farkındalığının entegre edilmesinin gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Keywords: tütün, e-sigara, tıp öğrencileri, bağımlılık, depresyon