Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı, psikiyatri polikliniğine başvuran hastalarda nikotin bağımlılığı ile anksiyete ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir.
Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya psikiyatri polikliniğine başvuran toplam 104 hasta dahil edildi. Katılımcılar sigara kullanan (n=52) ve sigara kullanmayan (n=52) olmak üzere iki gruba ayrıldı. Tüm katılımcıların sosyodemografik verileri, Beck Anksiyete Ölçeği (BAÖ), Beck Depresyon Ölçeği (BDÖ) ile sigara kullanan grubun Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) verileri kaydedildi. Gruplar arası karşılaştırmalarda uygun istatistiksel testler (Mann–Whitney U ve Ki-kare testleri) kullanıldı. Ayrıca sigara kullanımının depresyon üzerindeki bağımsız etkisini değerlendirmek amacıyla çok değişkenli lineer regresyon analizi yapıldı.
Bulgular: Sigara kullanan grupta BAÖ ve BDÖ skorlarının, sigara kullanmayan gruba göre daha yüksek olduğu gözlendi. Ancak bu farklılıklar istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (BAÖ: p=0.205; BDÖ: p=0.098). BDÖ skorları açısından sigara kullanan grupta anlamlılığa yakın bir artış eğilimi dikkat çekti. Sigara kullanan grupta FNBT ortalama puanı 5.6 ± 2.1 (orta-yüksek) olarak bulundu. Sosyodemografik değişkenler açısından gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı (p>0.05). Çok değişkenli regresyon analizinde, sigara kullanımının BDÖ ile pozitif ilişkili olduğu ancak bu ilişkinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı görüldü (p>0.05). Depresyon düzeyleri ile en güçlü ilişkiyi suisid öyküsü gösterdi.
Sonuç: Sigara kullanımı ile depresyon ve anksiyete arasındaki ilişki klinik açıdan önemlidir. Bu birlikteliği açıklamak için, bireylerin belirtilerini azaltmak amacıyla sigara içtiğini öne süren “kendi kendine tedavi” yaklaşımı öne sürülmektedir. Diğer bir görüş ise, nikotinin nörobiyolojik etkileriyle stres duyarlılığını artırarak depresyon ve anksiyeteye katkıda bulunabileceğidir. Bu nedenle ilişki muhtemelen çift yönlüdür.1-3 Bulgularımız, nikotin bağımlılığı ile psikiyatrik semptomlar arasındaki ilişkinin daha büyük örneklemlerle ve ileri analiz yöntemleriyle araştırılması gerektiğini düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: nikotin bağımlılığı, anksiyete, depresyon, sigara kullanımı, psikiyatrik semptomlar
Referanslar
- Akgöz E. Nikotin (sigara) bağımlılığının anksiyete ve depresyonla ilişkisi. Topkapı Sosyal Bilimler Dergisi 2025; 4(2): 170-185.
- Fluharty M, Taylor AE, Grabski M, Munafò MR. The association of cigarette smoking with depression and anxiety: a systematic review. Nicotine Tob Res 2017; 19(1): 3-13. https://doi.org/10.1093/ntr/ntw140
- Çaykara B, Tuna R, Sağlam ZA, Pençe HH. Sigara bağımlılarında depresyon, umutsuzluk ve anksiyete düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi. İzmir Göğüs Hastanesi Dergisi 2019; 33(1): 15-23.
Telif hakkı ve lisans
Telif hakkı © 2026 Yazar(lar). Açık erişimli bu makale, orijinal çalışmaya uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla, herhangi bir ortamda veya formatta sınırsız kullanım, dağıtım ve çoğaltmaya izin veren Creative Commons Attribution License (CC BY) altında dağıtılmıştır.
